Wolontariat studencki w Polsce


Wolontariat

Trud, poświęcenie, a nawet wyzysk. Tak o wolontariacie myślą ci, którzy go nie spróbowali. Tymczasem wolontariat to nie tylko ciężka praca, ale też duża satysfakcja i zdobycie cennego doświadczenia.

 

Mimo tej definicji, wolontariat to dla nas wciąż termin abstrakcyjny i zarazem wieloznaczny, niewątpliwie kojarzony głównie z kontaktem z cierpieniem lub problemami innych. Jawi się jako aktywność nie z tego świata, którą podejmują osoby o wyjątkowych predyspozycjach. Stąd już tylko krok do rozumowania, że „to nie dla mnie”. Do wolontariuszy podchodzimy z jednej strony z wielkim szacunkiem i podziwem, z drugiej – nie do końca potrafimy zrozumieć, dlaczego to robią.

Szlachetna Paczka wolontariat






Wolontariat obrósł w wiele mitów, a jego wizerunek niewiele ma wspólnego z tym, jak swoją aktywność postrzegają sami wolontariusze. Podczas gdy ci, którzy nigdy go nie spróbowali, skupiają się na trudzie i wyrzeczeniach, ci aktywni mówią o radości z pomagania, nowych przyjaźniach, ciekawym spędzaniu czasu, samorozwoju i cennym doświadczeniu, które pomaga im nie tylko w pracy, ale i w codziennym życiu.


wolontariat studencki - Akademia Przyszłości

Okiem wolontariusza

SZLACHETNA PACZKA mi dała bardzo duże grono fajnych znajomych. Dała mi pewność siebie oraz nowe kompetencje zawodowe. Daje mi dużą satysfakcje z tego, co robię. Mam ważenie, że zmieniam moje myślenie i patrzenie na życie, docenianie to, co mam. Cztery lata temu przed tym, zanim zostałam wolontariuszką SZLACHETNEJ PACZKI, byłam innym człowiekiem i dzisiaj jestem innym z trochę szerszymi horyzontami. Naprawdę polecam, jeśli ktoś nie był to żeby się zaangażował i po roku sam stwierdzi, będzie mógł się zastanowić, czy to, co powiedziałam, pokrywa się z jego doświadczeniem. - mówi Justyna, wolontariuszka SZLACHETNEJ PACZKI. Ale takich historii jest jeszcze więcej.

 

Ma niewiele ponad 25 lat oraz wyższe wykształcenie. Pochodzi z Wilkowa na Lubelszczyźnie. Dzięki wolontariatowi znalazła zatrudnienie. Dobrowolna i nieodpłatna praca na rzecz innych osób i organizacji umożliwiła jej zdobycie kompetencji nie tylko społecznych, lecz przede wszystkim zawodowych.

Podczas Euro 2012 trafiła do biura pomocy i udzielania informacji, gdzie w międzynarodowym towarzystwie pomagała rozwiązywać problemy obcokrajowców, którzy przyjechali do Polski na piłkarskie święto. W lutym 2013 r. w Warszawie odbyły się Mistrzostwa Świata Juniorów w Short Tracku, czyli łyżwiarstwie szybkim na krótkim torze. Swój udział w ich organizacji miała także Agata, która jako wolontariuszka w biurze prasowym czuwała nad przepływem informacji, przekazywaniem oficjalnych wyników i obsługą dziennikarzy. Dwa miesiące później, podczas Orlen Warsaw Marathon, wspierała organizatorów w koordynowaniu pracy prawie tysiąca wolontariuszy.

W maju 2013 r. zaangażowała się jako wolontariuszka w organizację UEFA Grassroots Day. Był to piknik rodzinny poświęcony piłce nożnej, podczas którego każdy fan tego sportu mógł wziąć udział w amatorskich rozgrywkach i sprawdzić swoją sprawność. Dzięki temu wolontariatowi Agata otrzymała propozycję współpracy od Polskiego Związku Piłki Nożnej, organizatora imprezy. Dostała zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną, przeszła ją i zaczęła pracę. Dziś już zawodowo zarządza wolontariuszami, szkoli ich i motywuje. – Dzięki temu, że pracowałam przy zarządzaniu pracą prawie 1000 osób przy jednym z największych maratonów w kraju, teraz nie przeraża mnie współpraca z dwudziestką, pięćdziesiątką czy setką ludzi. Ale do wszystkiego dochodzi się stopniowo. Tak samo doświadczenia, jak i pracy nie dostaje się od razu.

Wolontariat w Polsce

Według badania Stowarzyszenia Klon/Jawor, aż co piąty bierny uważa, że wolontariat to wyzysk. – Wiąże się to z myleniem tego pojęcia z bezpłatnymi praktykami i stażami organizowanymi dla młodzieży. Niektórzy wprost nazywali wolontariat polskim wynalazkiem służącym wyzyskowi, żebraniną, wyciąganiem publicznych pieniędzy – wyjaśnia Piotr Adamiak ze Stowarzyszenia Klon/Jawor.

Wolontariat jest sprzeczny z dbaniem o siebie i o najbliższych – to kolejny mit na temat wolontariatu. Niemal dla 2/3 biernych badanych przez Klon/Jawor barierą dla aktywności jest konieczność zatroszczenia się przede wszystkim o własną rodzinę, a ponad połowa odpowiedziała wprost, że musi zatroszczyć się o siebie.

Według Piotra Adamiaka tego typu koncentracja na sobie oraz na najbliższym otoczeniu może być pozostałością typowego dla Polski lat 80. syndromu amoralnego familizmu, który ogranicza jakiekolwiek działania na rzecz innych do wąskiej grupy najbliższych krewnych i znajomych.

– Można się oczywiście zastanawiać, na ile brak czasu jest barierą realną, a na ile po prostu wytłumaczeniem braku własnej aktywności – mówi Adamiak. Część badanych przyznawała, że „chodzi może nie tyle o brak czasu, co niezorganizowanie”.

Na szczęście kojarzenie aktywności społecznej z „frajerstwem” słabnie, zwłaszcza wśród młodych. Decydująca jest tutaj rola pracodawców, którzy coraz częściej doceniają doświadczenia zawodowe związane z wolontariatem. – O tym, że aktywność społeczna kandydata nabiera dużego znaczenia podczas jego oceny, świadczy dodanie przez portal LinkedIn (serwis społecznościowy specjalizujący się w kontaktach zawodowo-biznesowych) nowej sekcji, która jest dedykowana jedynie pracy charytatywnej – podkreśla dr Barbara Zych z HRstandard.pl, portalu dedykowanego branży human resources (zasobów ludzkich).


wolontariat studencki - Akademia Przyszłości

Wolontariat studencki

Zdobywania umiejętności i doświadczenia przydatnych w przyszłej pracy nie warto odkładać na później. W przypadku osób studiujących przy odrobinie chęci można działanie w wolontariacie połączyć z obowiązkami na uczelni. Zwłaszcza, że ofert wolontariatu studenckiego jest wiele.

– Od kilku lat prowadzimy wakacyjne praktyki studenckie „One Level Up”. Czynnikiem, który ma istotny wpływ na przyjęcie konkretnego człowieka, jest jego zaangażowanie społeczne – mówi Agnieszka Krajnik z Provident Polska. – Jeżeli wolontariat jest systematycznie realizowany, dowodzi naszej konsekwencji, zaangażowania i wytrwałości, a te cechy są bardzo cenione – dodaje Zych. – W zasadzie każdy, kto pracował jako wolontariusz, podczas rozmowy rekrutacyjnej jest mocniejszy i bardziej świadomy swoich możliwości.

Szlachetna Paczka wolontariat





Wolontariat w organizacjach pozarządowych (non-governmental organization, NGO)

Bartosz Płaszczyński jest dyrektorem logistyki w jednej z warszawskich firm i godzi swoją pracę z wolontariatem w SZLACHETNEJ PACZCE, którego organizatorem jest Stowarzyszenie WIOSNA, organizacja pozarządowa.

Mówi, że zarządzania nauczył się właśnie dzięki Paczce. Zaczynał w Krakowie, będąc niepewnym siebie chłopakiem, który niechętnie rozmawiał z obcymi. Dostał zadanie – pójść do ubogich rodzin, poznać ich sytuację i zdecydować, czy włączenie ich do Szlachetnej Paczki będzie dla nich mądrą pomocą. – Nigdy nie zapomnę pierwszej wizyty – wspomina. – Chora matka bez szansy na wyzdrowienie, ojciec ciągle w pracy, w domu siedmioro dzieci. Głową rodziny czuł się 17-letni chłopak, który zapytany o potrzeby, nieśmiało wymienił zimowe buty dla najmłodszych sióstr. Mieszkali trzy kamienice dalej od mojego domu. Jak raz zobaczysz taki świat, to potem nie możesz udawać, że go nie ma.

Bartosz wkręcił się w Paczkę na tyle, że rok później został liderem 28-osobowej drużyny. Sam zbudował zespół, zorganizował dla niego szkolenia i koordynował jego pracę przez kilka miesięcy.

Po studiach przeprowadził się do Warszawy i dostał pracę na stanowisku menedżerskim. – Okazało się, że wszystko z zakresu zarządzania i pracy z zespołem w Szlachetnej Paczce przełożyło się na moją pracę zawodową – podsumowuje.

Polakom ciężko uwierzyć, że wolontariat ma sens, ponieważ wpadli w błędne koło. Wizerunek wolontariusza jako męczennika i herosa o nadzwyczajnych predyspozycjach powoduje, że większość z nas odrzuca wolontariat. Jak to zmienić? Duże pole do popisu mają organizacje społeczne, które powinny zagospodarować potencjał osób nieaktywnych, ale gotowych do działania. A tych jest niemało. Jak pokazuje raport Stowarzyszenia Klon/Jawor, ponad 2/3 biernych tłumaczyło brak zaangażowania tym, że nikt ich o to nie poprosił, a ponad połowa nieznajomością ludzi lub instytucji, z którymi można byłoby zacząć działać.

– Organizacjom pozarządowym w miarę dobrze wychodzi komunikowanie swoich potrzeb, tymczasem warto pamiętać o dzieleniu się sukcesami i efektami pracy. To zbuduje większą wiarygodność takich podmiotów i – co za tym idzie – ułatwi dotarcie do wolontariuszy. Natomiast dla Polaków największym wyzwaniem może się okazać wiara w to, że nawet zwykły człowiek bez wyjątkowych predyspozycji może w sobie odnaleźć powołanie do zmieniania świata na lepsze – podsumowuje Piotr Adamiak.


Tekst powstał na podstawie artykułu Agnieszki Czapli „Wolontariat jakiego nie znamy” (Dziennik Gazeta Prawna)