Osoby w czerwonej koszulce Szlachetnej Paczki obejmują się podczas spotkania

Rodziny, którym pomagamy

Komu pomaga
Szlachetna Paczka

Szlachetna Paczka pomaga Rodzinom i osobom, które znalazły się w trudnym położeniu życiowym i materialnym. Wolontariusze i Wolontariuszki poznają ich historie i codzienność, żeby dobrze zrozumieć, z czym się mierzą. Bo za każdą trudną sytuacją stoi człowiek, jego historia, potrzeby, ale też marzenia i nadzieja na zmianę.

O tym, czy Rodzina lub osoba znajdzie się w Szlachetnej Paczce, decydują między innymi jej historia, przyczyny trudności oraz sytuacja materialna. Ważne jest jednak nie tylko to, czego komuś brakuje. Szlachetna Paczka jest spotkaniem dwóch stron: osoby, która potrzebuje wsparcia, i osoby, która chce się podzielić. To właśnie z takiej solidarności rodzi się mądra pomoc, która daje nadzieję na zmianę w życiu Rodzin w potrzebie.

W Szlachetnej Paczce wspierane są między innymi Rodziny z dziećmi, osoby samotne, seniorzy oraz osoby zmagające się z chorobą, niepełnosprawnością, samotnym rodzicielstwem czy skutkami zdarzeń losowych. Każda historia jest inna. Dlatego ważne jest, żeby zobaczyć w drugim człowieku nie tylko jego trudności, ale przede wszystkim osobę, której można dać szansę i pomóc odzyskać poczucie, że nie jest sama.

Kobieta i mężczyzna przy otwartej paczce z produktami

Czym kierujemy się, podejmując decyzję o włączeniu Rodziny do pomocy Szlachetnej Paczki?

Historia

Rodziny i przyczyny jej trudnej sytuacji

Dochód

przypadający na jednego członka Rodziny

Postawa

przejawiająca się tym, czy Rodzina podejmuje kroki, by zmienić swoją sytuację

Przynależność

do jednej z grup potrzebujących, które określają sytuację Rodziny

Dane z edycji 2025

Kim są Paczkowe Rodziny?

Średni dochód na członka Rodziny włączonej do Szlachetnej Paczki w 2025 r., po odliczeniu kosztów utrzymania mieszkania i wykupienia leków, wyniósł ok. 693,20 zł miesięcznie. To ok. 23,10 zł dziennie. Trzeba jednak pamiętać, że to wciąż średnia — w Paczce zdarzają się osoby, które mają na przeżycie dnia zaledwie 2–3 zł.

Powody włączenia Rodzin do Szlachetnej Paczki

Odsetek Rodzin, u których Wolontariusz wskazał dany powód. Jedna Rodzina może mieć kilka powodów — słupki nie sumują się do 100%.

Choroba / niepełnosprawność

65,4%

Samodzielny rodzic / opiekun

31,2%

Osamotnienie

30,1%

Starość

25,8%

Zdarzenie losowe

22,4%

Dziecko z chorobą / z niepełnosprawnością

18,4%

Rodzina wielodzietna

17,5%

Start w samodzielność

7,6%

Dotknięci skutkami wojny

2,1%

Dotknięci skutkami powodzi

0,4%

*Zgłoszenia Rodziny do Szlachetnej Paczki mogą dokonać wyłącznie instytucje lub osoby trzecie. Źródło: dane z edycji 2025.

Dziecko chore lub z niepełnosprawnością w Rodzinie

Przyczyny trudnej sytuacji

Każda Rodzina należy do jednej lub kilku grup, które opisują jej sytuację. Wybierz grupę, aby przeczytać, jak wygląda jej codzienność.

Przewlekła choroba lub niepełnosprawność dziecka znacząco przekładają się na standard życia Rodziny. Koszty leczenia oraz konieczność stałej opieki mogą istotnie uszczuplić domowy budżet, bo Rodzic po prostu – nie może podjąć pracy. W konsekwencji, środków przestaje wystarczać na najbardziej podstawowe potrzeby, podczas gdy Rodzina dzielnie stara się sprostać codziennym wyzwaniom.

Rodzina wielodzietna to taka, w której jest troje lub więcej dzieci. Koszty zaspokojenia podstawowych potrzeb, takich jak jedzenie czy artykuły higieniczne, a nawet lekarstw w sytuacji zwykłego przeziębienia, muszą być liczone kilkukrotnie. W konsekwencji, pomimo starań, rodzice często nie są w stanie zapewnić dzieciom odpowiednich warunków.

Zdarza się, że samotne osoby w podeszłym wieku są pozbawione opieki ze strony innych członków rodziny (może to być również para emerytów żyjąca w osamotnieniu). Dla osoby pozostawionej samej sobie niedołężność i koszty leczenia chorób, w połączeniu z niską rentą lub emeryturą, stają się ogromną trudnością w zaspokojeniu nawet najbardziej podstawowych, codziennych potrzeb.

Jeśli jednego z członków Rodziny dotyka przewlekła choroba lub niepełnosprawność, znacząco wpływa to na standard życia wszystkich domowników. Leczenie chorego jest zazwyczaj bardzo kosztowne: rehabilitacja, leki, specjalistyczny sprzęt czy dojazdy do szpitali pochłaniają wiele środków z rodzinnego budżetu. Inne potrzeby Rodziny są odkładane na dalszy plan, a osoba opiekująca się na stałe chorym nierzadko jest zmuszona zrezygnować z pracy zawodowej.

Dowiedz się więcej o pomocy osobom z niepełnosprawnościami

Wydarzenie losowe, takie jak wypadek czy zniszczenia dokonane np. przez powódź lub pożar, są w stanie diametralnie zmienić życie Rodziny. Nieszczęśliwe wydarzenie może prowadzić do biedy nawet dobrze sytuowane osoby, a odbudowanie strat często przekracza możliwości finansowe. Nagłym nieszczęściem jest również śmierć jednego z członków Rodziny. Jego odejście jest ciosem emocjonalnym, a nierzadko dotyka też Rodzinę materialnie.

Zdarza się, że osoby samodzielne, mające na utrzymaniu jedno lub więcej dzieci, nie mają do kogo zwrócić się o wsparcie. Łączą opiekę nad dziećmi z troszczeniem się o podstawowe potrzeby. Dodatkowym obciążeniem może być nierozwiązana sytuacja rodzinna lub mieszkaniowa, czy traumatyczne doświadczenia, które były przyczyną rozstania z partnerem lub partnerką.

Dla osób dopiero zaczynających samodzielne życie lub odbudowujących je, nowy początek jest szczególnym wyzwaniem – również ze względów materialnych. Mogą to być: absolwentki Domu Samotnej Matki, absolwenci Domów Dziecka, a także studenci, którzy starają się utrzymać i uczyć (niemogący liczyć na wsparcie rodziny), czy młode rodziny zmagające się z trudną sytuacją finansową (również bez wsparcia bliskich).

Zależy nam, aby dotrzeć do tych, którym wojna odebrała dawne życie i zmusiła do trudnych zmian. Rodziny dotknięte skutkami wojny mogą być dowolnej narodowości. Niezależnie od tego, skąd pochodzą, mogą potrzebować wsparcia w przetrwaniu niełatwego czasu lub stworzeniu swojego domu i życia na nowo.

Do tej kategorii włączamy Rodziny, których trudna sytuacja życiowa nie wynika z żadnej z wcześniej opisanych okoliczności, a Wolontariusz jest przekonany, że Rodzinie należy udzielić pomocy. To sytuacje, w których Rodzina, mimo podejmowanych starań o poprawę swoich warunków materialnych, długotrwale żyje poniżej progu ubóstwa i ma trudności z zaspokojeniem podstawowych potrzeb. Może być to spowodowane brakiem kwalifikacji, trudną sytuacją na rynku pracy itd.

Osamotnienie dotyczy osób pozbawionych wsparcia bliskich. Życie w pojedynkę wcale nie jest tańsze – czasem wprost przeciwnie. Z niewielkim budżetem trudno pokryć koszty codziennego życia. Osamotnienie wiąże się jednak nie tylko z trudnościami materialnymi, ale także brakiem wsparcia emocjonalnego. Gdy wszystkich radości i trosk doświadcza się w pojedynkę, nawet zwykła sytuacja może stać się szczególnym wyzwaniem.

W zeszłym roku powódź w kilka godzin zmieniła życie wielu Rodzin. Uszkodzone lub całkowicie zniszczone domy, stracony dorobek całego życia, zniszczone miejsca pracy, szkoły, przedszkola – to nie wszystko. Wraz z wielką wodą zniknęło poczucie bezpieczeństwa i stabilności, które teraz Rodziny dzień po dniu próbują odbudować. Stawiają czoła wymagającej, nowej codzienności. Osoby dotknięte powodzią znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji, wymagającej konkretnej, długofalowej i trafnej pomocy.

Liczba członków Rodziny

Samodzielni rodzice czy rodziny wielodzietne bardzo często mają na utrzymaniu osoby zmagające się z chorobą, niepełnosprawnością lub skutkami nieszczęśliwych wypadków. U osób samotnych trudności bywają jednak równie dotkliwe.

W Paczce mówimy o Rodzinach. Jednak co 3. Rodzina włączona do XXII edycji to tak naprawdę jedna osoba.

Po ok. 20% Rodzin stanowiły te, w których jest dwie i trzy osoby.

1 osoba

35%

2 osoby

21%

3 osoby

17%

4 osoby

13%

5 osób

6 osób

7 osób

8 osób

Bieda nie ma względu na metrykę

Trudna sytuacja materialna dopada osoby w różnym wieku:

Wykres kołowy wieku członków Rodzin: 42 procent dzieci, 41 procent dorosłych, 17 procent seniorów

42% · 0–17 lat

41% · 18–59 lat

17% · 60+

W 2024 roku najniższa krajowa wynosiła 4300 zł brutto, czyli 3261,53 zł netto, czyli ok. 109 zł dziennie.

Średnio dochód członka Rodziny włączonej do SzP w 2024 r., po odliczeniu kosztów utrzymania mieszkania i wykupienia leków, wyniósł ok. 660,91 zł miesięcznie. To ok. 22,03 zł dziennie. Trzeba jednak pamiętać, że to wciąż średnia — wśród Rodzin włączonych do Szlachetnej Paczki aż 7% Rodzin dysponuje kwotą poniżej 5 zł na os. na dzień.

Mimo trudnej sytuacji materialnej Rodziny ze Szlachetnej Paczki muszą przeznaczać średnio 11% skromnego budżetu na leki lub leczenie. Wśród Rodzin włączonych ze względu na chorobę jest to aż 15%, a wśród seniorów (60+) 16% przychodu.

Procent dochodu, jaki Rodziny przeznaczają na leki

Starość i osamotnienie

17%

Choroba lub niepełnosprawność w Rodzinie

15%

Dziecko z chorobą lub niepełnosprawnością

12%

Nieszczęście / zdarzenie losowe

10%

Samodzielny rodzic

Start w samodzielność

Rodzina wielodzietna

Dotknięci skutkami wojny

Pani Beata biedę pamięta z dzieciństwa. Kromki z dżemem na śniadanie, na kolację, czasami też na obiad. Bez masła, wiadomo. Obiecała sobie, że zawalczy o to, by mieć w życiu coś więcej. Uczyła się najlepiej w klasie, zdała maturę, znalazła program stypendiów socjalnych, które miały umożliwić studia. I wtedy zdarzył się wypadek. Mama zmarła na miejscu. Tato — sparaliżowany do końca życia, do tego doszło opiekowanie się nad schorowaną babcią. To było w latach 90-tych. Dziś dorosła już pani Beata mówi z nieukrywanym żalem: wpadłam dokładnie w taką samą biedę, której zawsze chciałam uniknąć. Babci już nie ma, ale wciąż nie jestem w stanie związać koniec z końcem, lekarstwa dla taty zjadają większość naszego budżetu.

Niemal co 5. Rodzina nie jest w stanie opłacić leczenia,
a aż 22% Rodzin nie może sobie pozwolić na ogrzanie domu.

Na co nie było stać Paczkowych Rodzin?

Jedzenie czy leki — to jest często podstawowy i jedyny wybór, przed którym stoją paczkowe Rodziny. Na co przeznaczyć domowy budżet?

Wybór rozgrywa się pomiędzy najbardziej podstawowymi potrzebami, od których zależy ich przetrwanie.

Opłaty za rachunki, dostęp do bieżącej wody czy telefon, żeby zadzwonić po karetkę — to wciąż realne potrzeby, które jednak dla wielu są poza orbitą rozmyślań. Liczy się tylko to, co zapewni przetrwanie na bardzo podstawowym poziomie: jedzenie i lekarstwa.

12%

Rodzin miało zaległości w bieżących opłatach.

13%

nie miało łazienki. Kuchni nie miało 6%, bieżącej wody 4%, a energii 2%.

64%

nie posiadało komputera. Telefonu nie miało 3%, dostępu do internetu 33%.

Moje marzenie to lepsze jutro, w którym nie jestem głodna i nie muszę prosić sąsiadów o resztki.

90%

proszek do prania

71%

buty

56%

kołdra lub poduszka

49%

kurtki

39%

przybory szkolne

żelazko

biurko

Czego potrzebowały Paczkowe Rodziny?

Szlachetna Paczka wnosi w życie Rodzin w dużej mierze najbardziej podstawowe produkty, które jednak dla nich są poza zasięgiem. Ich zapas pozwala przetrwać, a nawet zaoszczędzić skromny budżet na spłacenie zaległych rachunków czy wykupienie leków, które dadzą ulgę w codzienności.

W wszystkich (lub niemal wszystkich) paczkach znajduje się żywność i chemia. To podstawowe potrzeby, które w przypadku tych Rodzin często nie są zaspokojone.

Gdy zasypiam głodna, śni mi się jedzenie. Zwykłe świeże bułki, żółty ser, czasem drożdżówka. To nawet przyjemne sny. Koszmarem jest dla mnie prawdziwe życie.— Raport o Biedzie

Przeczytaj Raport o Biedzie

Naszym celem jest
mądra pomoc

Pomoc, która zapewnia Rodzinom z Paczki dokładnie to, czego potrzebują, a poprzez nawiązanie relacji — daje nadzieję na zmianę życia. Wesprzyj nasze działania.